Info-avond houtstook

Door uw ecoloog uit de buurt, Joost Vogels:

Op donderdag 25 februari heeft de info-avond verantwoord hout stoken plaatsgevonden bij Joost en Annelies (W54). Friso Jorritsma, Rick en Casper zijn die avond door Joost en Annelies verwend met koffie en appelgebak, waarbij Joost (ecoloog van beroep) zijn ervaring en opgedane kennis over het zo verantwoord mogelijk gebruik van houtkachels heeft proberen over te brengen.

Zwitserse methode door Brandweer Laren

Het voordeel van een houtkachel (besparing van fossiele energie door verbranden van hout) brengt namenlijk ook een groot nadeel met zich mee: het is minder schoon dan gasverwarming. De uitstoot van schadelijk fijnstof is bij gasverwarming verwaarloosbaar klein, maar bij het verbranden van hout (zowel in open haard als in houtkachels) is de uitstoot veel hoger. De mate van uitstoot van schadelijk fijnstof is door het gebruik van houtkachels is bovendien in hoge mate bepaald door de manier waarop kachels gebruikt en bediend worden, naast houtsoort en vochtgehalte van het hout. Een slecht gebruikte houtkachel kan veel meer uitstoot opleveren dan een goed gebruikte houtkachel.

Onderwerpen die aan bod zijn gekomen:

  • Droog hout: wat is droog hout, hoe droog is droog genoeg en hoe weet je of je hout droog genoeg is? Hout moet minder dan 20% vocht bevatten om bruikbaar te zijn als brandhout. Te nat hout belemmert een efficiente verbranding, waardoor fijnstof uitstoot hoger wordt. De vraag is vervolgens hoe je dit kunt weten. Gelukkig zijn er goedkope apparaatjes op de markt die dit voor je kunnen meten. Een goedkope houtvochtmeter is bijvoorbeeld deze: https://www.conrad.nl/nl/basetech-bt-400-materiaalvochtigheidsmeter-1209830.html
  • Methode van aansteken (de zgn “Zwitserse methode”): Je kachel aansteken met een oude krant? Hopeloos achterhaald. Gebruik de zwitserse methode, vindt ook de brandweer: https://www.brandweer.nl/actueel/nieuws/?ActItmIdt=40612
  • Luchttoevoer: Hoe ga je verantwoord om met de luchttoevoer van je kachel, met zo laag mogelijke fijn stof uitstoot als uitgangspunt?
    Stelregel is hier: ga niet de luchttoevoer beperken “knijpen” om de verbranding langzamer te laten verlopen. Dit is weliswaar goed voor de warmteproductie in je huis, maar zeer slecht voor de verbrandingsefficientie. Een goede (HR) kachel is zo ontworpen dat deze zelf zijn luchtvraag reguleert. Regelschuifjes dus gewoon open laten, de onderbeluchting dicht zetten als de kachel op temperatuur is gekomen.
  • Temperatuur van je kachel: hoe heter hoe beter? Hoe kun je dit makkelijk meten?
    ja en nee. Hoe heter de verbranding, hoe efficienter die is. Maar heel heet is ook niet verantwoord want wel beperkt door de limiet van je kachel en rookafvoer. Beter gezegd dus: zo heet mogelijk als verantwoord is. Wederom geldt hier: meten is weten, en voor een paar tientjes kun je een thermometer kopen die op basis van de temperatuur van je kachelpijp keurig aangeeft of je te koud of te heet aan het stoken bent. In de regel is het heel moeilijk om je kachel te heet te stoken, het is veel gemakkelijker om je kachel te koud te laten stoken.
    zie bijvoorbeeld: http://www.hrhoutkachels.nl/accessoires-houtkachel/rendement-verbeteraars.html
  • Efficiënter je huis verwarmen door middel van betere warmteverspreiding:
    Zie hiervoor info over de zogenaamde kachelventilator: http://www.ecofans.nl/
  • Tot slot is er uitleg gegeven over de mogelijkheden om de uitstoot nog drastischer in te perken. Immers: ook als een houtkachel perfect, “volgens het boekje” gebruikt wordt, is de fijnstofuitstoot nog steeds hoger dan bij gasverwarming het geval zou zijn. Gelukkig zijn er sinds kort ook technische oplossingen voorhanden om de rook (= fijnstof) van kachels en haarden in het schoorsteenkanaal voor een groot deel uit te lucht te filteren. Dit gebeurt door een electrostatisch principe, de fijnstofdeeltjes worden door een electrisch geladen “staaf” in het rookgas afvoer kanaal statisch gemaakt, waardoor zij naar de wand van het rookgassfvoerkanaal worden getrokken en bijgevolg de schoorsteen niet meer verlaten. De fabrikant belooft een reductie tot 95% van de fijnstofuitstoot, de door een onafhankelijk test instituut gemeten gemiddelde reductie ligt uiteraard lager, maar is met 80% reductie nog steeds een behoorlijke reductie. Helaas zijn de kosten voor het installeren van een dergelijk filter vooralsnog vrij hoog, vaak duurder dan de kachel zelf. Voor meer info over het filteren van fijnstof met deze methode wordt verwezen naar de nederlandse importeur: http://eerlijkenwarm.nl/fijnstoffilter/

De deelnemers gaven tevens hun ervaring aan met betrekking tot het gebruik van houtkachels. Opvallend was dat iedereen die al een kachel had, aangaf dat zij in het eerste jaar nog echt moesten leren hoe ze hun kachel optimaal konden gebruiken. In de eerste periode leiden die aanloopproblemen ongetwijfeld tot minder efficient gebruik, daardoor onvollediger verbranding van het hout, met als gevolg hogere fijnstof emissies. We hebben dit maar beschouwd als een bevestiging dat  goede voorlichting voor het gebruik van houtkachels als (bij)verwarming zeker nuttig is.

Info-avond houtstook